AC, AS ac ASE Plaid Cymru yn uno i ddathlu Diwrnoad Rhyngwladol Menywod
8fed Mawrth 2017
Llun: Jill Evans ASE

Daeth Leanne Wood, Liz Saville Roberts a Jill Evans ynghyd i ddathlu’r brwydrau a enillwyd dros hawliau menywod yn ystod y ganrif ddiwethaf, gan amlygu hefyd pwysigrwydd gwarchod yr hawliau a enillwyd drwy ddeddfwriaeth yr UE.

Dywedodd arweinydd Plaid Cymru, Leanne Wood,

"Cawn gyfle nid yn unig i ddathlu’r holl bethau a gyflawnwyd gan fenywod ar Ddiwrnod Rhyngwladol Menywod, ond hefyd i adfyfyrio ar bopeth.

"Mae’n bryd i ni sylweddoli fod yna lawer iawn i’w wneud o hyd os ydym am gyflawni cydradoldeb rhywiol. Wrth gydnabod fod yna fwy i’w gyflawni, does dim modd i ni esgus nad oes yna fygythiadau’n bodoli i’r hawliau a enillwyd gan fenywod hyd yn hyn.

"Yn ystod y ganrif ddiwethaf, fe wnaeth griw o fenywod cryf roi eu hunain yn llythrenol mewn perygl er mwyn cael y bleidlais i fenywod. Doedd dim ofn arnyn nhw.

"Doedden nhw ddim yn barod i dderbyn cael eu trin fel dinasyddion eilradd. Gan mlynedd wedi hynny ac rydym o hyd yn brwydro am gydraddoldeb rhywiol, diwedd i drais yn erbyn menywod a nifer o fesurau cydraddoldeb."

Ychwanegodd yr AC dros y Rhondda,

"Rwy’n falch o fedru galw fy hun yn ffeminist a byddaf yn ymuno â miliynau o rai eraill o amgych y byd er mwyn dathu Diwrnod Rhyngwladol Menywod."

Yn y cyfamser, fe ddywedodd Aelod Seneddol Dwyfor Meironydd, Liz Savile Roberts:

"Mae pryderon difrifol yn parhau i fodoli ynglyn â’r effaith gallai gadael yr Undeb Ewropeaidd ei gael ar hawliau menywod a bwriad y Llywodraeth o’u gwarchod.

"Mae angen sicrwydd pendant ar fenywod gan y llywodraeth y bydd hawliau sylfaenol fel tâl cyfartal a hawliau menywod beichiog yn y gweithle yn cael eu gwarchod ar ôl Brexit.

"Mae hi hefyd yn bryd i ni fel cymdeithas i addasu ein gwerthoedd ein hunain. Pam gaiff y gwaith a gysylltir gan amlaf â menywod gyn lleied o werthfawrogiad?

"Pam ddylai rhywun sydd yn ennill miliynau yn y ddinas, neu berson sydd yn cynnal peiriannau ennyn statws uchel a thâl gwell na rhywun sydd yn gofalu am hen bobl?

"Ni ddylai unrhyw berson ifanc gael ei wahardd fyth rhag cyflawni ei nod ar sail rhyw. Credaf ein bod i gyd yn gytun ar hyn. Ond yr hyn sydd fwyaf pwysig yw sut mae cymdeithas yn galluogi merched i ddychmygu a gwireddu eu nodau."

Amlygodd Jill Evans ASE rai o‘r ffyrdd mae’r Undeb Ewropeaidd wedi hyrwyddo achos cydraddoldeb rhywiol ymhellch:

"Fel cyn Is-gadeirydd y Pwyllgor Hawliau i Fenwyod & Chyfleoedd Cyfartal, rwyf wedi gweld ar yr olwg gyntaf yr effeithiau cadarnhaol a gafodd polisiau a phrojectau’r UE ar greu cydraddoldeb rhywiol.

"Mae bod yn rhan o’r UE wedi sicrhau bod yna fesurau mewn lle i ddiogelu menywod a phlant rhag trais ac sydd wedi darparu fframweithiau i amddiffyn y cysyniad o absenoldeb rhiant a sydd yn amddiffyn gweithwyr rhan-amser, sydd gan amlaf yn fenywod, rhag cael eu hecsploetio.

"Ar hyn o bryd, mae Cronfa Gymdeithasol Ewrop a’r Gronfa Datblygu Rhanbarthol Ewropeaidd yn ariannu mynediad at gyflogaeth, camu ymlaen yn eich gyrfa, tâl cyfartal am waith cyfartal, yn ogystal â budsoddi yn narpariaeth isadeiledd gofal plant.

"Byddai colli’r arian hyn yn golygu y gallai elusennau a sefydliadau menywod yng Nghymru golli llawer iawn o’u nawdd. Ond yr hyn sydd yn peri mwy o ofid yw, o fod heb y fframwaith sydd ar hyn o bryd yn gwarchod hawliau menywod, byddai gan Lywodraeth y DG yr hawl i ddiddymu’r holl hawliau a enillwyd ganddyn nhw.

"Rhaid i ni weithio gyda’n gilydd yng Nghymru er mwyn sicrhau bod ein hawliau cyfredol yn cael eu cadw. Yn yr hinsawdd wleidyddol bresennol, mae hyn yn bwysicach nac erioed."

Diwedd.

Llun: Jill Evans