• Hafan
  • Amdanai
  • Y Wasg
  • Areithiau
  • Lluniau
  • Ffilmiau
  • Dolenni i wefannau eraill
  • Cwestiynau Cyffredin
  • Cynhadledd Flynyddol Plaid Cymru, Llangollen
    Hydref 24ain 2014

    Ym mis Mai eleni fe lwyddon ni i gadw ein sedd yn Senedd Ewrop - er gwaetha pawb a phopeth, fel canodd rhywun. Rydyn ni yno o hyd. Roedd pawb yn darogan ein methiant yn yr etholiad Ewropeaidd.

    Ond i'r rhai oedd yn y cyfarfodydd cyhoeddus, yr hystings a'r trafodaethau radio a theledu, roedd ein neges ni yn dod drosodd. Y neges mwya syml ond y mwyaf radical: dylai pobl Cymru penderfynu ar ddyfodol Cymru.

    Mae'r hawl i benderfynu yn bwnc llosg ar hyn o bryd. Efallai eich bod chi wedi gweld, mae gan llywodraeth Catalonia yr hawl i gynnal referendwm ar anibynniaeth, er mwyn i bobl Catalonia benderfynu ar eu dyfodol. Ond mae llywodraeth Sbaen yn gwrthod ac wedi rhwystro nhw yn gyfreithiol. Ond fe fydd y refferendwm neur ymgymhoriad yn mynd yn ei flaen ar y 9fed o Dachwedd. Rydw i wedi cael gwahoddiad gan lywodraeth Catalonia i fynd fel sylwebydd gwleidyddol swyddogol. Trwy gydol y gynhadledd rydym ni eisiau dangos cefnogaeth Cymru i bobl Catalonia an hawl i benderfynnu ein dyfodol. Dewch i ddangos eich cefnogaeth chi a chael llun gyda hwn. Maen arwydd da o solidariti rhyngwladol.

    Mae gan bobl yng Nghymru hawliau: yr hawl i wasanaeth iechyd da, addysg, cartref, parch, i siarad ei iaith ei hun. Ac mae'n bosibl adeiladu Cymru fydd yn gallu cynnal a chadw ei phobl a rhoi'r cyfleoedd gorau i bobl ifanc. Mae angen uchelgais ac mae angen cynllun.

    Mae gyda ni gynllun yn y Blaid. Rydyn ni'n gwybod at beth rydyn ni'n anelu. Dydyn ni ddim yn symud o ddydd i ddydd yn dweud wrth bobl yr hyn sy'n siwtio ar y pryd, yn newid ein safbwynt er mwyn denu pleidleisiau.

    Mae pobl Cymru yn gwybod lle rydyn ni'n sefyll. Mae gyda ni egwyddorion. Rydw i wedi bod yn cydweithio gyda grwpiau trwy'r wlad yn ymgyrchu yn erbyn ffracio, yn erbyn peilons a glo brig, yn erbyn arfau niwcliar a pharatoadau ar gyfer rhyfel, yn erbyn gor-ddatblygu a'i effeithiau niweidol ar yr iaith Gymraeg a chymunedau cynadaliadwy. Ac rwyf wedi bod yn gweithio gyda phobl dros lles anifeiliaid, dros gynlluniau gwaith ac hyfforddiant i bobl ifanc, dros labelu bwyd a phrynu'n lleol ac i hybu cefn gwlad Cymru.

    Rwy'n cydweithio gyda'n prifysgolion i sicrhau eu bod yn chwarae rhan llawn yn y cynlluniau cyffrous newydd yn Ewrop. Dim ond Plaid Cymru sy'n sefyll gyda pobl Cymru. Ac mae pobl yng Nghymru wedi gweld hynny. Roedd llawer o bobl wedi pleidleisio droston ni am y tro cyntaf erioed ym mis Mai. Roedden nhw wedi diflasu gyda'r pleidiau Prydeinig a'r un hen negeseuon.

    Plaid Cymru wants the most radical change of all but the most important change too. We want people to have the power to decide their own future. We know that people feel powerless now because governments in London and in Cardiff are cutting services and making people poorer both financially and in terms of quality of life. They follow the same old policies and wonder why things don't get better.

    Well things can be better. We have skills and resources. We can create jobs and strengthen our economy. But we can only do that within Europe because it is in our interests. Wales would lose out if we left the EU. There is no doubt about that. I am putting together the case for Wales in Europe, to show not only how Wales is better off financially in the EU but how we benefit in many other ways - not least through our young people travelling, working and learning languages in other countries and our cultural links which enrich our whole society. Wales is a natural part of Europe - always has been. So if there is a referendum, we must demand that the decision of the people of Wales will be respected. If we vote to stay in the EU, no-one should force us to leave. There have been a lot of promises made to people in recent weeks. We want this promise.

    If all the countries of the UK are truly equal, then a referendum should need to achieve a majority in each before the result can be binding on all of us.

    And we must ensure that people know the facts - that they know why Wales's future is in the EU. I was in Scotland like many of you. That was an informed debate in the true sense of the word. I was canvassing people and debating the issues on the doorstep in detail. I didn't have to tell anyone why I was calling - that there was an election. They knew only too well and the fact that the yes campaign has not stopped showed that once people are empowered to make decisions and get involved in politics, they enjoy it. Everyone thinks we politicians are sad people but politics can be really stimulating when everyone gets involved.

    Plaid Cymru believes in positive politics - in community building.

    This is a great party! We can do amazing things. Thank you for doing just that in May. And thanks to every one of you who trusted Plaid Cymru and me with your vote; who saw the need to keep a strong voice for Wales in Europe.

    There are great changes taking place. Some will be good for Wales and some may be bad. But you can be certain that through it all I will be working for you and with you - working for Wales.

    Diwedd.

    Ffoto: Jill Evans