• Hafan
  • Amdanai
  • Y wasg
  • Areithiau
  • Lluniau
  • Ffilmiau
  • Dolenni i wefannau eraill
  • Datganiad Plaid Cymru ar y Dwyrain Canol
    Ebrill 20ain 2006

    Mae'r argyfwng ym Mhalesteina mewn peryg o droi'n drychineb o ganlyniad i benderfyniad yr UE i atal taliadau cymorth i Awdurdod Palesteina.

    Penderfynodd Gweinidogion Tramor yr UE wythnos diwethaf i atal taliadau cymorth yr UE i Balesteina tan fod y llywodraeth newydd a arweinir gan Hamas yn cytuno i gydnabod Gwladwriaeth Israel, ymwrthod a thrais a derbyn cytundebau blaenorol.

    Cytunwn fod angen i Hamas gymryd y camau yma ond nid ydym yn credu mai trwy gosbi pobl Palesteina y cyflawnwn hyn. Mae cynrychiolydd Hamas wedi dweud eu bod yn barod i gydnabod ffin Israel/Palesteina a osodwyd ym 1967 ac maent wedi parchu cadoediad ers dros 18 mis. Ond maent hefyd yn gofyn am yr un cydnabyddiaeth gan Israel.

    Ni allwn wahaniaethu'n syml rhwng cymorth i bobl Palesteina a chymorth i lywodraeth newydd Palesteina. Os na all Awdurdod Palesteina dalu'r gwasanaethau diogelwch, athrawon, gweision sifil ayyb bydd hyn nid yn unig yn gwaethygu'r tlodi ond yn bygwth dymchwel y sefydliadau a chreu anrhefn yn y rhanbarth o ganlyniad. Mae pobl Palesteina yn ddiweddar wedi ethol llywodraeth mewn etholiad democrataidd a dderbyniwyd yn rhyngwladol ac ni allwn anwybyddu'r canlyniad. Rhaid i ni ddod 'r ddwy ochr at y bwrdd i drafod a datrys problemau trwy ddulliau diplomyddol.

    Collfarnwn y lladd ar y ddau ochr, gan hunan-fomwyr Palesteinaidd a gan beledu byddin Israel ar lain Gaza. Dylai'r gymuned rhyngwladol gondemnio'r gweithredoedd hyn i gyd.

    Rhaid i'r UE gymryd camau i fynnu bod Israel yn ymuno a phroses y Road Map a rhoi diwedd ar weithredu'n unochrog. Dylid gorfodi Israel i ddilyn cyfraith rhyngwladol ac i gychwyn deialog gyda llywodraeth newydd Palesteina. Dyma'r unig ffordd ymlaen os oes gobaith i'r Dwyrain Canol.

    Galwn ar Gyngor Ewrop i adolygu ei benderfyniad ar fyrder, fel nad yw'n gyfrifol am gosbi'r cyfan o boblogaeth Palesteina, sydd eisioes yn dioddef, ac i gymryd sylw o'r apel gan Gush Shalom, mudiad heddwch Israelaidd, sydd yn gofyn i Ewrop wrthdroi'r penderfyniad.

    Un o ddigwyddiadau mwyaf gobeithiol yr wythnosau diweddar oedd lawnsiad mudiad newydd 'Brwydrwyr dros Heddwch' (Combatants for Peace). Mae rhain yn bobl a fu gynt yn gweithredu'n filwrol naill ai fel milwyr Israelaidd neu ymladdwyr Palesteinaidd, ond sydd yn awr wedi gweld oferedd trais fel modd o ganfod heddwch. Maent yn benderfynol ar nid yn unig adeiladu pontydd rhwng y ddau bobl ond annog prosiectau heddychlon a fydd yn helpu'r ddau ochr i ddechrau trafod cyn gynted ag sy'n bosibl i ddiweddu'r meddianu.

    Mae dirprwyaeth o ASEau yn mynnu cyfarfod gyda'r Comisiynydd ar Faterion Allanol, yr Uwch Gynrychiolydd Polisi Tramor a Diolgewch Cyffredin Javier Solana, cynrychiolydd arbennig yr UE i broses heddwch y Dwyrain Canol Marc Otte, a Llywydd Senedd Ewrop, Josep Borrell, i bwysleisio pa mor frys yw adolygu penderfyniad diweddar yr Undeb Ewropeaidd a chymryd agwedd cytbwys i wrthdaro Israel/Palesteina.

    Jill Evans ASE
    Llefarydd Rhyngwladol

    Photo: Jill Evans