ASE Plaid Cymru Jill Evans yn estyn croeso i Ddiwrnod Gwenyn y Byd ar Fai 20
18fed o Fai 2018

Ar Ragfyr 20, 2017, derbyniwyd cynnig drwy gonsensws gan Gynulliad Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig i ddatgan bod Mai 20 yn Ddiwrnod Gwenyn y Byd.

Gan fod traean o fwyd y byd yn dibynnu ar beilliad, mae gwenyn yn hanfodol ar gyfer cynhyrchu bwyd ar lefel byd-eang yn ogystal ag ecosystem y blaned.

O ganlyniad i bwysigrwydd gwenyn i fioamrywiaeth, cynhyrchu bwyd a r amgylchedd, maer Undeb Ewropeaidd wedi penderfynu gwahardd rhai plaladdwyr penodol sydd yn beryglus i wenyn.

Yn ystod pleidlais hanesyddol yn sesiwn mis Ebrill o Senedd Ewrop, cefnogodd yr ASE Plaid Cymru waharddiad ar fathau arbennig o blaladdwyr sydd yn beryglus i wenyn.

Dywedodd Jill Evans ASE:

Rwyn gobeithio bod pobl ar hyd a lled Cymru yn mynd yn wyllt gacwn er mwyn dathlur Diwrnod Gwenyn y Byd cyntaf!

Rhaid i ni wneud popeth y gallwn i warchod ein gwenyn brodorol ac i hybu datblygiad cadw gwenyn er mwyn i bobl lwyr sylweddolir buddion y gall gynnig i gymunedau lleol ac ecosystem y byd.

Maer Ganolfan Cadw Gwenyn yng Nghonwy yn gwneud gwaith arbennig i sicrhau dyfodol i wenyn ac i ddysgu unrhyw un sut mae dod yn wenynwr.

Diwedd.

Rhai syniadau i help gwenwyn bob dydd

1) Defnyddiwch bethau yn lle plaladdwyr

Rhowch y gorau i gemegolion a gwenwyn pryfed yn eich cartref ach gardd. Gallwch gael gwared ar blaladdwyr cemegol a defnyddio dulliau amgen o ladd pryfed sydd yn fwy caredig ir amgylchedd ar gwenyn. Mae gwrthyddion naturiol (fel plannu mintys o amgylch bresych iw hamddiffyn rhag lindys) a phryfed ysglyfaethus fel buchod coch cwta, crisopau gwyrddion, brogaod, draenogod neu hyd yn oed adar yn ddatrysiadau effeithiol sydd yn osgoi defnyddio plaladdwyr.

Darn bach arall o gyngor. Peidiwch fod ofn chwyn. Gadewch iddyn nhw dyfu ymhlith y planhigion, caiff y gwenyn eu hamddiffyn rhag glaw trwm neu gwymp sydyn yn y tymheredd.

2) Bwydo a dyfrhaur gwenyn

Mae angen blodau ar wenyn am fwyd. Dyma rai cynghorion bach sylfaenol i ddiwallu eu hanghenion:

* Mae cadw amrywiaeth o blanhigion yn eich gardd yn hanfodol ar gyfer iechyd y gwenyn ac yn eu caniatu i gael diet cytbwys.

* Gwnewch yn sicr bod gyda chi ardd llawn blodau drwy gydol y flwyddyn a thyfwch blanhigion sydd yn blodeuo ar wahanol adegau.

* Dewiswch blanhigion brodorol sydd yn addas ar gyfer ein gwenyn ac yn addasun naturiol i bridd a hinsawdd leol.

* Er mwyn rhoi roi dwr i wenyn, gosodwch gynhwysydd dwr yn eich gardd. Dodwch rai cerrig ar yr wyneb iw helpu au hatal rhag boddi.

3) Rhowch do ir gwenyn

Gosodwch gysgodfeydd i ganiatu i wenyn nythu neu amddiffyn eu hunain rhag yr elfennau. Yn gyntaf, dewch o hyd i fan gwyrdd a heddychlon i osod eich cysgod. Mae blodau gwyllt fel y pabi, y barfogyn ar hwiangerdd yn cynnig amgylchedd perffaith i wenyn. Yna mae nifer o opsiynau ar gael, yn ddibynnol ar y gofod sydd gyda chi, i gwblhau eich lloches.

Adeiladu ty neu gysgod bach gyda phren gwydn fel ffawydd neu dderw Os oes gyda chi fwydydd adar nad syn cael ei ddefnyddio mwyach, gallwch ei ailddefnyddio fel cysgod i wenyn: Dodwch glai a bricsen a chanddi dyllau ynddo, gallwch ychwanegu teracota a photiau blodau. I wneud popeth yn gyfforddus a phleserus, dodwch goesynnau cau, brigau, bambw a gwellt yno yn gelfi iddyn nhw.

4) Bwytewch yn lleol, organig a thymhorol

Dewiswch fasgedi organig, cynnyrch fferm lleol neu tyfwch eich cynnyrch yn eich gardd eich hun. Dyma ddatrysiadau syml i helpu adeiladu byd gwell ar ein cyfer ni an peillwyr. Byddwch fellyn cyfrannu tuag at ddatblygiad amaeth mwy cynaliadwy heb blaladdwyr ac organebau a addaswyd yn enetig sydd yn niweidiol i iechyd y gwenyn a chynhaliaeth bioamrywiaeth.

4) Gwarchodwch heidiau o wenyn

Os welwch haid o wenyn yn agos ich cartref, dewch i gyswllt r awdurdodau fydd yn ceisio dod o hyd i geidwad gwenyn i ofalu amdanyn nhw.

Llun: Jill Evans